Szabadság tér
Boedapest
Het Szabadság tér is een groot plein met bomen in de wijk Lipótváros. Rond 1900 verrezen aan twee kanten twee even grote paleizen: de Bank, nu de Hongaarse Nationale Bank, en het Beurspaleis.
Van kazerne tot plein
Een groot deel van de negentiende eeuw stond hier het Neugebäude, het Nieuwe Gebouw: een enorme vierkante kazerne. Aan het eind van de eeuw werd die gesloopt en op die plek ontstond het plein.
Eromheen kwamen banken, kantoren en sierlijke gebouwen. De wijk Lipótváros werd het zakencentrum van de stad.
Wat je van buiten ziet
Aan de ene kant staat het paleis van de Oostenrijks-Hongaarse Bank, nu de Hongaarse Nationale Bank. Het werd tussen 1902 en 1905 gebouwd naar een ontwerp van Ignác Alpár. Langs de eerste verdieping lopen stenen reliëfs. Ze laten zien hoe metalen worden gesmolten, hoe er in de mijn wordt gewerkt en hoe bankbiljetten worden gedrukt.
Daartegenover staat het Beurspaleis, van dezelfde architect. Het heeft hoge stenen zuilen en een grote ingang. Het is 145 meter lang: het was het grootste beursgebouw van Europa.
Eén architect, twee paleizen
Alpár won twee wedstrijden kort na elkaar. Voor de Beurs kwamen er 33 ontwerpen binnen. Voor de Bank gaf de jury hem unaniem de eerste prijs.
Hij werd geholpen door de beste ambachtslieden van zijn tijd. De glas-in-loodramen van de Bank zijn van Miksa Róth, een groot meester in gekleurd glas.
